Maymun Çiçeği Virüsü Hakkında Bilinmesi Gereken 5 Nokta

Bilim dünyasını son günlerde yüksek dereceli alarma geçiren Maymun ÇiçeÄŸi Virüsü (Monkeypox) tüm dünyada yeni bir pandemi korkusuna neden oldu. Ülkemizde henüz maymun çiçeÄŸi hastalığına rastlanmadığı belirtilse de, bulaşıcı bir hastalık olmasından dolayı endiÅŸeler hızla artıyor. Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ä°ftihar Köksal, halen Avrupa ülkeleri ve ABD’nin de aralarında olduÄŸu bir çok ülkede ortaya çıkan hastalığın, seyahatlerin devam etmesi ve solunum yolu damlacıkları ile bulaÅŸabilmesinden dolayı ülkemizde de görülebileceÄŸini belirterek, dikkatli olunması ve doÄŸru kaynaklardan bilgilenilerek hastalık hakkında gereksiz endiÅŸeye kapılınmaması gerektiÄŸini söylüyor. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ä°ftihar Köksal, Maymun ÇiçeÄŸi Virüsü hakkında bilinmesi gereken 5 noktayı anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu. 

Bu belirtilerle seyrediyor

Maymun ÇiçeÄŸi Virüsü insana bulaÅŸtıktan sonra hastalık belirtileri ortaya çıkıncaya kadar geçen süre 5-21 gün arasında deÄŸiÅŸiyor. Virüs kuluçka süresinde deÄŸil, belirtiler baÅŸ gösterdikten sonra bulaşıyor. Hastalık öncelikle yüzde 85 oranında yüksek ateÅŸ, baÅŸ aÄŸrısı, kas aÄŸrıları, lenf düÄŸümlerinde ÅŸiÅŸme, titreme ve halsizlik ile kendini gösteriyor. AteÅŸin ortaya çıkmasından 1 ila 3 gün sonra (bazen daha uzun) hastaların yüzde 97’sinde, genellikle yüzde baÅŸlayan ve vücudun diÄŸer bölgelerine yayılan bir kızarıklık geliÅŸiyor. Lezyonlar önce deride döküntü, sonra kabarıklık (püstül) ÅŸeklinde oluyor. Püstül yaklaşık 7 gün devam edip ardından kabuklanıyor. Hastalık yaklaşık 2-4 hafta içerisinde kendiliÄŸinden iyileÅŸiyor. Maymun ÇiçeÄŸi Virüsünün teÅŸhisi derideki lezyonlardan alınan sıvılarda PCR testi ile konuyor. Tercihen birden fazla lezyondan örnek almak gerekiyor. 

Solunumdan göze birçok bulaÅŸ yolu var

Maymun ÇiçeÄŸi Virüsünün bulaÅŸması; virüsle enfekte olan maymun, sıçan veya sincap gibi hayvanlar ve kemirgenlerin derisi ve vücut sıvıları ile temas edilmesiyle oluyor. Virüs insandan insana da bulaşıyor. Özellikle tahriÅŸ olmuÅŸ deri, küçük çizikler, solunum damlacıkları veya mukoza (gözler, burun veya ağız) yoluyla giriyor. Solunum damlacıkları genellikle birkaç metreden fazla hareket edemediÄŸi için uzun süreli yüz yüze temas olduÄŸunda bulaşıyor. Ä°nsandan insana bulaÅŸması bu etkenlerin dışında vücut sıvıları ve cinsel iliÅŸki yoluyla oluyor. 

Covid-19 gibi ani mutasyona uğramıyor

Covid-19’un RNA virüsü olduÄŸunu yani çok fazla mutasyona uÄŸrayarak çok fazla yayıldığını, Maymun ÇiçeÄŸi Virüsünün ise Covid-19’un aksine DNA virüsü olduÄŸunu, bu nedenle çok fazla mutasyona uÄŸramadığını belirten Prof. Dr. Ä°ftihar Köksal “Maymun ÇiçeÄŸi aniden mutasyona uÄŸrayarak insanlara bulaÅŸması Covid-19 gibi kolay olmadığından pandemi beklentisi bulunmamaktadır” diyor. Ayrıca Covid-19’un havada asılı kalan virüsler nedeniyle bulaÅŸ riskinin çok daha fazla olduÄŸunu, Maymun ÇiçeÄŸi virüsünün ise havada asılı kalamadığından dolayı, bulaÅŸması için uzun süre yüz yüze temas gerektiÄŸini söyleyen Prof. Dr. Ä°ftihar Köksal, halen hastalığa karşı ilaçlar ve gerektiÄŸinde devreye sokulabilecek aşısı olduÄŸunu, bu nedenle paniÄŸe kapılacak bir durum olmadığını vurguluyor.

Özel bir tedavisi yok

Hastalık özellikle bağışıklığı zayıf kiÅŸilerde ve çocuklarda ÅŸiddetli seyrederken, hayati riske de yol açabiliyor. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ä°ftihar Köksal, günümüzde Maymun ÇiçeÄŸi enfeksiyonu için özel bir tedavi bulunmadığını, hastalığın genellikle yaklaşık iki-dört hafta içinde kendiliÄŸinden iyileÅŸtiÄŸini belirterek ÅŸöyle konuÅŸuyor: “Çiçek aşısı Maymun ÇiçeÄŸine karşı korumada en az yüzde 85 etkilidir. ABD’de uzmanlar ayrıca Maymun ÇiçeÄŸine maruz kaldıktan sonra aşılamanın hastalığı önlemeye veya daha az ÅŸiddetli hale getirmeye yardımcı olabileceÄŸini ifade etmektedir. Çiçek aşısı günümüzde rutin uygulamada yer almayan bir aşıdır. Maymun ÇiçeÄŸi hastalığının dünyada artışı söz konusu olursa çiçek aşısı ile aşılama için yeni bir karar alınabilir” diye konuÅŸuyor. 

Bu önlemlerle korunmak mümkün

Enfeksiyonun solunum ve temas yolu ile bulaÅŸmasının önlenmesi için; ÅŸüpheli ve doÄŸrulanmış vakalar için uygun solunum izolasyonunun ÅŸart olduÄŸunu belirten Prof. Dr. Ä°ftihar Köksal “Kabuklanmış döküntüler bile bulaşıcı olduÄŸundan dolayı yatak takımları ve giysiler gibi temas yoluyla enfeksiyondan kaçınmak için özen gösterilmesi gerekir. Ellerin mutlaka sık sık yıkanması ve hijyen kurallarına özen gösterilmesi korunmada en etkili yöntemlerdir. SaÄŸlık çalışanlarına bulaşı engellemek için ÅŸüpheli vakaların dikkatle deÄŸerlendirilmesi ve hastalara ait numunelerin uygun koÅŸullarda çalışılması gereklidir” diyor.